{"id":64,"date":"2018-11-28T20:46:10","date_gmt":"2018-11-28T20:46:10","guid":{"rendered":"http:\/\/blognuevo.arqueoloxico.com\/?p=64"},"modified":"2018-11-28T20:46:10","modified_gmt":"2018-11-28T20:46:10","slug":"a-casa-gotica-ou-pazo-do-conde-de-maceda","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/blognuevo.arqueoloxico.com\/?p=64","title":{"rendered":"A casa g\u00f3tica ou Pazo do Conde de Maceda"},"content":{"rendered":"

Con este artigo do arquitecto Miguel Silva Su\u00e1rez iniciamos a edici\u00f3n neste blog dunha serie que, sobre arquitectura desaparecida na cidade da Coru\u00f1a, ven publicando no noso bolet\u00edn cultural desde o ano 2001. Este, o primeiro, foi publicado en xaneiro dese ano.<\/em><\/p>\n

\"\"
Cancelo. Fachada do Paseo do Parrote (c. 1930)<\/figcaption><\/figure>\n

Estaba situado no n\u00famero 18 da r\u00faa do Parrote, facendo esquina ao Paseo do mesmo nome, fronte onde estivo ubicada a antiga C\u00e1rcere Real, hoxe o complexo hosteleiro e de ocio \u00abA Solana\u00bb e \u00abHotel Finisterre\u00bb, a car\u00f3n do edificio da Capitan\u00eda Xeral.
\nFoi a antiga casa-pazo do Conde de San Rom\u00e1n, e dende a desaparici\u00f3n no ano 1870 das casas sitas na Porta Real, ata o ano do seu derrubamento, 1936, o \u00fanico edificio g\u00f3tico de arquitectura civil que houbo na Coru\u00f1a.
\nAs s\u00faas orixes est\u00e1n a fins do s\u00e9culo XV e se sabe que foi a sede da Intendencia Xeral de Galicia dende que foi creada esta instituci\u00f3n no ano 1716. Cons\u00e9rvase no Arquivo do Servizo Hist\u00f3rico Militar un debuxo dunha das s\u00faas fachadas realizado a mediados do s\u00e9culo XVIII, debuxo que foi reproducido en varios libros, entre istos, na Xeograf\u00eda do Reino de Galicia de Carreras Candi, sendo a representaci\u00f3n gr\u00e1fica do edificio m\u00e1is antiga da que se disp\u00f3n.
\nLogo foi a casa se\u00f1orial do Conde Maceda e no ano 1882 sede do Asilo das Hermanitas dos Anci\u00e1ns Desamparados establecidos nesta data na Coru\u00f1a, ata que se trasladaron ao novo edificio proxectado polo arquitecto D. Juan de Ci\u00f3rraga na r\u00faa de Adelaida Muro sobre 1898. No ano de 1883 a rec\u00e9n inaugurada instituci\u00f3n caritativa foi visitada pola ra\u00ed\u00f1a Mar\u00eda Cristina esposa do Rei Alfonso XII, con gallo da inauguraci\u00f3n do cami\u00f1o de ferro Palencia-A Coru\u00f1a, e concedeu ao asilo un importante donativo en met\u00e1lico e mesmo pagou a instalaci\u00f3n dunha coci\u00f1a para o servizo dos al\u00ed acollidos.
\nNo tempo no que o edificio foi derrubado pertenc\u00eda \u00f3s Vizcondes de Fefi\u00f1\u00e1ns que ostentaban tam\u00e9n o condado de Maceda.<\/p>\n

\"\"
Blanco. Vista da fachada do Parrote en 1928.<\/figcaption><\/figure>\n

Segundo o arque\u00f3logo D. Jos\u00e9 Mar\u00eda Luengo Mart\u00ednez o edificio co\u00f1ecido como a Casa G\u00f3tica era excepcional e bel\u00edsimo e o m\u00e1is importante da provincia coru\u00f1esa dentro do estilo oxival de finais do s\u00e9culo XV. Ti\u00f1a unha planta de forma rectangular e con tres andares de altura na r\u00faa do Parrote, con soportais no baixo de cinco arcos rebaixados que foran cegados mediante o tabicado dos vans correspondentes. Sobre este corpo de planta baixa hab\u00eda unha ampla solaina con arcos iguais aos anteriores e que tam\u00e9n foron cegados. No terceiro corpo ou andar abr\u00edanse sete fiestras, d\u00faas delas xemelgas cos seus arqui\u00f1os conopiais. O conxunto desta fachada divid\u00edase en cinco eixes de simetr\u00eda, separados por columnas adosadas.\u00a0Ao lado esquerdo do corpo antes descrito ergu\u00edase a torre, pouco m\u00e1is alta que o resto da construci\u00f3n, tam\u00e9n sobre unha planta rectangular; a s\u00faa fachada lateral constaba dun corpo baixo porticado, con dous arcos apuntados equil\u00e1teros ?algo m\u00e1is alto o do lado esquerdo- que se sustentaban sobre impostas molduradas, que as\u00ed mesmo foran tabicadas, e enriba \u00e1 esquerda levaba un escudo de armas protexido por un tornachuvias. Nos outros dous corpos altos, non dispostos a eixe, hab\u00eda sendas fiestras; a do primeiro andar alintelada e a segunda cun arco rebaixado. A fachada que fac\u00eda fronte ao Paseo do Parrote ti\u00f1a na s\u00faa planta baixa un arco apuntado que coincid\u00eda cos outros dous do p\u00f3rtico, a\u00ednda que era m\u00e1is baixo que istos, e unha portada, de arco rebaixado, que semellaba reformada, segu\u00eda un entrech\u00e1n con d\u00faas fiestras. No seguinte andar abr\u00edase unha fiestra alintelada con tornachuvias e, no \u00faltimo, outra alintelada tam\u00e9n co seu arco de descarga.<\/p>\n

\"\"
Ruth M. Anderson. A casa g\u00f3tica en 1924<\/figcaption><\/figure>\n

A s\u00faa altura era duns once metros ata a casa inferior do \u00faltimo andar, e ti\u00f1a una superficie en planta baixa de 289,20 metros cadrados. No ano de 1874 o seu estado de conservaci\u00f3n estaba xa cualificado de ruinoso.
\nNo mes de setembro de 1925 o arquitecto D. Eduardo Rodr\u00edguez-Losada Rebell\u00f3n, redacta un proxecto de reforma da planta principal da casa n\u00famero 18 da r\u00faa do Parrote e na que se pretend\u00edan executar lixeiras reformas para formar d\u00faas vivendas independentes no que naquel tempo era unha soa.
\nGrazas ao citado proxecto \u00e9 posible ter hoxend\u00eda unha imaxe gr\u00e1fica da fachada constituida polos planos arquitect\u00f3nicos do edificio na derradeira etapa da vida da casa antes do seu derrubamento e desaparici\u00f3n.
\nNo plano de planta da reforma p\u00f3dese observar que as d\u00faas partes da edificaci\u00f3n orixinal, a torre e o edificio da r\u00faa do Parrote, unir\u00e1nse para formar unha vivenda, se ben conservando as escaleiras de comunicaci\u00f3n vertical que correspond\u00edan a cada unha das partes que en principio eran independentes, diferenciadas e xa que logo, con accesos separados.
\nSe co\u00f1ecen tam\u00e9n planos das plantas baixas e principal, con toda probabilidade do ano 1935, no que se proxecta unha nova organizaci\u00f3n espacial do interior do edificio, cunha \u00fanica escaleira para servir \u00e1s d\u00faas vivendas da planta baixa, e dispo\u00f1endo en dito nivel unha vivenda e dous garaxes na zona da torre da esquina.
\nNembargantes, ningunha das obras proxectadas que se describiron chegaron -polo que se co\u00f1ece- a realizarse, e, pola contra, no mes de setembro do ano 1935 red\u00e1ctase o proxecto dunha construci\u00f3n enteira de nova planta, de baixo e catro andares, con d\u00faas vivendas por planta no solar resultante do derrubamento da casa n\u00famero 18 da r\u00faa do Parrote, na planta correspondente ao Paseo da D\u00e1rsena e do Parrote, e en decembro do mesmo ano se confecciona o proxecto doutra casa para baixo e catro andares cunha vivenda por planta, no solar que ficar\u00eda baleiro logo do derrubamento da casa n\u00famero 18 da r\u00faa do Parrote, adosada ao n\u00famero 16 de dita r\u00faa.<\/p>\n

\"\"
Debuxo do alzado no proxecto de restauraci\u00f3n. Paseo do Parrote.<\/figcaption><\/figure>\n

Por unha carta do arquitecto Sr. Rodr\u00edguez-Losada Rebell\u00f3n, proxectista do novo edificio, carta datada o 28 de novembro de 1935, s\u00e1bese que \u00aba casa antiga\u00bb como en dito documento se denomina ao pazo dos Condes de Maceda, estaba ent\u00f3n en moi mal estado, a\u00ednda que non comezara o seu derrubamento.
\nA nova da pr\u00f3xima demolici\u00f3n da Casa G\u00f3tica provocou un grande esc\u00e1ndalo provocou un grande esc\u00e1ndalo entre a \u00abxente culta e sensible\u00bb e a Comisi\u00f3n Provincial de Monumentos Hist\u00f3ricos e Art\u00edsticos comezou a actuar de contado, xa que, de feito, o edificio vend\u00edase por unha cantidade dunhas 60.000 ptas., tratando dende o 6 de decembro de 1935 que a Deputaci\u00f3n Provincial e o Concello, a partes iguais aportaran dita cantidade, para que unha vez mercada a vella casa, o Ministerio de Instrucci\u00f3n P\u00fablica e Belas Artes arbitrara os fondos necesarios -que se estimaron nunhas 25.000 pesetas- para atender aos gastos da s\u00faa restauraci\u00f3n co prop\u00f3sito de que instalase no edificio o Museo Provincial de Arqueolox\u00eda e Belas Artes, do que tan necesitada estaba a cidade, xa que, por ent\u00f3n, era a \u00fanica capital galega que carec\u00eda del.
\nMalia as laboriosas xesti\u00f3ns levadas a cabo durante todo o mes de decembro de 1935 e xaneiro de 1936, pola citada Comisi\u00f3n Provincial de Monumentos, e as boas promesas e esperanzadoras palabras das autoridades responsables da provincia e da cidade, e mesmo o forte impacto social que causou nos medios culturais o anuncio do derrubamento de contado do seu m\u00e1is estimado exemplar da arquitectura civil -\u00fanico de tal antig\u00fcidade, s\u00e9culo XV-, as obras de derrubamento ao abeiro das correspondentes autorizaci\u00f3ns\u00a0municipais, deron comezo o d\u00eda 15 de febreiro do ano 1936, e a\u00ednda que suspendidas provisoriamente a finais dese mes polo Alcalde, foron logo continuadas polo contratista D. Hilario Herranz Sacrist\u00e1n, que ao cabo rematou completamente os traballos de demolici\u00f3n nos primeiros d\u00edas de marzo de 1936.
\nA pol\u00e9mica e o debate social suscitado pola demolici\u00f3n do m\u00e1is sobranceiro monumento arquitect\u00f3nico de car\u00e1cter civil da Coru\u00f1a durou a trav\u00e9s do longo per\u00edodo de construci\u00f3n dos dous novos edificios que o substitu\u00edron no seu privilexiado emprazamento, xa que pola circunstancia da coincidencia deste proceso coa Guerra Civil espa\u00f1ola, comezada en xullo de 1936, este non rematou ata logo de concluida a mesma, xa a principios da d\u00e9cada dos anos corenta.
\nNun terreo anecd\u00f3tico, o derrubamento da Casa G\u00f3tica, foi co\u00f1ecido durante moito tempo como \u00abO Atentado\u00bb e o arque\u00f3logo e historiador coru\u00f1\u00e9s \u00c1ngel del Castillo denegou o sa\u00fado -co que esta descortes\u00eda ent\u00f3n representaba- ao arquitecto das novas obras o Sr. Rodr\u00edguez Losada, que era curm\u00e1n do propietario.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Con este artigo do arquitecto Miguel Silva Su\u00e1rez iniciamos a edici\u00f3n neste blog dunha serie que, sobre arquitectura desaparecida na cidade da Coru\u00f1a, ven publicando no noso bolet\u00edn cultural desde o ano 2001. Este, o primeiro, foi publicado en xaneiro dese ano. Estaba situado no n\u00famero 18 da r\u00faa do Parrote, facendo esquina ao Paseo … Continuar leyendo \u00abA casa g\u00f3tica ou Pazo do Conde de Maceda\u00bb<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/blognuevo.arqueoloxico.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64"}],"collection":[{"href":"http:\/\/blognuevo.arqueoloxico.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/blognuevo.arqueoloxico.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blognuevo.arqueoloxico.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blognuevo.arqueoloxico.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/blognuevo.arqueoloxico.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69,"href":"http:\/\/blognuevo.arqueoloxico.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64\/revisions\/69"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/blognuevo.arqueoloxico.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/blognuevo.arqueoloxico.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/blognuevo.arqueoloxico.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}